İlhan Koman’ın eserleri, Boğaziçi Üniversitesi kampüslerine yerleştiriliyor.İlhan Koman’ın 1984 yılında İsveç’in Stockholm kentinde bulunan metro istasyonuna yerleştirilmek üzere yaptığı “Portal” (Ana Kapı) adlı heykel İlhan Koman Vakfı tarafından Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışlandı.
Üniversitenin Kuzey Kampüs’ünde öğrenci ve öğretim üyelerinin kullandığı işlek mekanda yerini alan eserin taşınma ve yerleşim maliyetleri Garanti Bankası tarafından karşılandı.
İlhan Koman’ın eserlerinin Boğaziçi Üniversitesi kampüslerine yerleştirilmesini içeren proje çerçevesinde ilk olarak Portal adlı çalışma restore edilerek yenilendi.
“Portal” dışında İlhan Koman’ın bilimsel eserlerinden Pi serisi, Boğaziçi Üniversitesi kampüslerinde çeşitli boyutlarda anıtsal olarak gerçekleştirilecek. İlhan Koman Kültür ve Sanat Vakfı’nın aracılığı ile Mehmet Göğüş tarafından uygulamaları yapılmakta olan eserler ilk olarak İlhan Koman tarafından 1980 yılında yaratılarak Danimarka’da Gronningen’de sergilenmişti.
“Portal”in Boğaziçi Üniversitesi’ne yerleştirilmesi nedeniyle Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ayşe Soysal ve heykeltıraşın oğlu Prof. Dr. Ahmet Koman’ın katılımıyla 14 Temmuz 2008, Pazartesi günü saat 10:00’da Boğaziçi Üniversitesi Kuzey Kampus orta alanında bir açılış düzenlenecek.
Portal nedir?
Boğaziçi Üniversitesi’ne yerleştirilen ilk çalışma olan “Portal”a dair yüksek mühendis Hans-Olov Zetterström şöyle diyor:
“Zaman içinde İlhan Koman için heykelcilik, tek tek ilham eserleri olmaktan çıkarak sistematik bir araştırma çalışmasına dönüştü. Öncelikle araştırması, basit geometrik prensiplerin – bazen neredeyse mecburen – nasıl heykelsi şekiller oluşturabilecekleri konusundaydı. Bu “şekil” oluşturma usulü aslında organik ve inorganik tabiatın sürekli kullandığı bir yöntemdir. Buna örnek atomlar arasındaki temel bağlantıların tekrarlanarak kullanımları ile oluşan genellikle güzel ve çapraşık tabii kristallerin şekilleridir. Birçok heykeltraş tabiatı kendilerine örnek almıştır, İlhan için de öyle denilebilir - ama geleneksel şekilde değil.
İlhan’ın bu çalışma şekli çoğunlukla karton veya plastik gibi basit malzemelerden heykel veya heykel model serileri oluşturmuştur. Bu serilerde mümkün olduğunca kapsamlı olarak geometrik temel ilişkilerin tüm olası özgün ifade olanaklarını ortaya çıkarmıştır. Çoğu zaman da ortaya insanların tahmin edemeyeceği, ama geometriye olan içgüdüsü ile İlhan’ın muhakkak beklediği şekiller çıkmıştır.
Portal heykeli İlhan’ın en basit bir başlangıç malzemesi olan bir kağıt şeritten ne gibi şekiller elde edilebileceğini araştırdığı dönemden doğmuştur. Portal’in yarım daire oluşturan üst bölümünün modelinde iki adet yavaşça daralan kağıt şerit kullanılmıştır.
Bunlar birbirilerinin üzerine, herbiri bir öncekinden hafifçe dönük eşkenar üçgenler oluşturacak şekilde katlanmıştır. Böylelikle birbirlerini kilitlemeleriyle körüğe benzer yumuşak kıvrık bir yapı oluşur ve malzemenin elastikliği sayesinde hem bükülebilir hem de bükükken çevrilebilir.
Fikir büyük boyutta, çevresinde “körüğün” dönebileceği yarım daire şeklindeki bir çelik aksa sıralanmış gittikçe küçülen üçgen aluminyum levhalardan gerçekleştirilmiştir. Üçgen levhaların yanları özel profil yapılarıyla birbirilerine bağlanarak modeldeki kağıt şerite benzer oynak bir süreklilik sağlanmıştır. Böylelikle katlanmış şeritlerin ortaya çıkardıkları şekle eşdeğerli bir yapı oluşturulmuştur.”
